Die Kgalagadi Oorgrenspark, Deel I

Die roete: Waar om te bly, wat om te sien, wat om saam terug te bring...
Ons besoek aan hierdie Oorgrenspark was gedurende Junie / Julie 2004.

Ons rit na Twee Rivieren het ons onderbreek en die eerste nag by die Postma Gastehuis van Sarel en Mariana Le Roux op Postmasburg oorgebly. Dit is ‘n ou huis met gerieflike kamers en veilige parkering. Ontbyt is ingesluit by die oornagtarief. Aandete kan ook voorafgereël word.

Vanaf Upington ry ons met die R360 na Twee Rivieren. Bordjies met panname soos Koopan, Rooipan, Vrysoutpan en Grootaarpan verkort die goeie 200 km teerpad tot verby Askham. By Askham vul ons brandstof aan voordat ons die laaste 14 km teerpad geniet tot by Witdraai. Nou is ons op ‘n grondpad van 60 km. Hierdie grondpad na Twee Rivieren is die suidelike ingang van die Kgalagadi Oorgrenspark en die minste grondpad. Met ons aankoms by Twee Rivieren was daar ook ‘n paar toeriste wat aanhoudend gekla het oor die slegte pad. Die pad is nie so sleg indien jou voertuig reg is en spoed by omstandighede aangepas word nie. By die ontvangs word ‘n kennisgewing uitgedeel “Besoekers se bydrae om die paaie in die Kgalagadi te verbeter” Dit wil voorkom asof hierdie inligting nie ter harte geneem word deur die meeste besoekers nie. Ek wil dit tog graag hier herhaal:

Sinkplaat paaie word gevorm deur:	Besoekers se bydrae:
Los oppervlak van sand en gruis. Agterwiel spin wat hopies skop met 4x2 voertuig. Banddruk wat te hoog is. Voertuig in 4 x 2 wat ‘n sleepwa of karavaan sleep.	Ry ten alle tye in 4 x 4 om wielspin te vermy. Verlaag banddruk na: 1. Voertuig 1.6 Bar 2. Sleepwa 1.2 Bar 3. Karavaan 2.0 Bar
Om die omgewing beter te leer ken en ook die ekologie van nader te leer ken het ons die Nossob 4X4 Roete bespreek. Die roete word by Twee Rivieren bespreek maar die res word by die Parkeraad in Pretoria gedoen. Hierdie roete wissel maandeliks tussen, ‘n Noord - Suid (Nossob na Twee Rivieren) en ‘n Suid - Noord (Twee Rivieren Nossob) rigting. Ons was gelukkig en kon die moeiliker roete, die Suid - Noord roete doen. Omdat die heersende winde in ‘n suidelike rigting waai, was die steilkant van die duine ons voorland. Slegs 5 voertuie word toegelaat. Daar is ook ‘n gids wat met ‘n Parkeraad voertuig die roete mee maak wat elke Maandag vertrek. Wat die Parkeraad nog nie reg het nie is hulle rekenaarprogram. ‘n Voorwaarde vir die roete is verblyf ten minste die nag voor en die nag na die roete by die begin en eindpunte. Die vertrek tyd is 09:00 en vooraf word twee-rigting radios aan elke voertuig gegee wat ook nog getoets moet word. Daadwerklike aandag moet aan hierdie radios gegee word. Met ons uitstappie het net drie van die ses gewerk. Kommunikasie met alle voertuie is baie belangrik omdat die gids die geselskap op hoogte hou van alle besienswaardighede.

George Pearson en Rendani Nethengwe was ons gidse. Ons vertrek net na 9:00 vanaf Twee Rivieren en volg die toeristepad vir 43 km voordat ons links afdraai tussen die duine in. Nadat ons agter die eerste duin, uit die sig van die res van die ander besoekers aan die park verdwyn het, word daar gestop om banddruk verder te verminder. Omdat die Kgalagadi ‘n wildernisgebied is word daar streng gewaak dat so min as moontlik van die natuur versteur word, soos dat alle voertuie net binne die bestaande spore moet ry. Sou dit egter gebeur dat daar teen ‘n duin met die terugstoot buite die bestaande spore gery word, word hierdie spore met ‘n graaf weer herstel. Die duine is nie moeilik nie, momentum, en nie soseer krag is nodig om oor die duine te kom.
	Alle voertuie moet net binne die bestaande spore ry.

	Die eerste dag van die roete kronkel vir 51 km in die duinstrate tussen die duine en oor die duine. Dit is baie gou duidelik dat dit ‘n goeie reënjaar was. Baie verdroogde brandboontjies is nog sigbaar wat in blom ‘n ware lushof moes gewees het. Ons stop by die grootste witgatboom in die park wat hoog teen ‘n duin staan. In die somer is die Kalahari bitter warm met temperature tot diep in die 40 grade. In die koelte van ‘n witgatboom is die temperatuur 21 grade minder. So, met ‘n besoek in die somer behoort baie diere in die koelte van hierdie bome te sien wees. Die hongerblom is ook nog mooi in die blom en daar is wuiwende langbeen boesmangras wat die duinstrate oortrek. Ons kamp die eerste nag tussen die duine naby ‘n windpomp en dam wat water gee aan die diere en voëls. Hierdie kamp heet heel gepas “Witgat” want ons is tussen hierdie bome met sy kenmerkende wit stam.
Dit groot witgat boom.

	By hierdie kampplek is daar ‘n braai / vuurmaak plek, oop ruimte om ‘n tentjie staan te maak op die skoon rooi Kalaharisand. Daar is ‘n eko-toilet sowel as ‘n put-toilet en warmstort. Neem jou eie water saam of gaan haal by die dam en geniet ‘n stort met die ‘n mooi grasoortrekte duin as uitsig. ‘n Gas stort word saam gery en die gidse sorg elke aand dat die houtstruktuur skoon is en dat die sort werk. Omdat hierdie roete in ‘n wildernisgebied is en die moontlikheid dat wilde diere soos die bekende Kalahari leeu jou kan verras het die gidse ‘n geweer vir beskerming. Voor daar gaan slaap word moet alles wat vir ‘n jakkals en hyhiëna smaaklik kan wees buite hul bereik gebêre word. Die volgende oggend nadat almal iets geëet het en alles weer gelaai is begin ons weer so om en by 9:00 met die duine stoei. Die duine word meer en daar is ‘n paar wat laat vat. Kort nadat ons vertrek het kom ons by die onreëlmatige duine. Anders as die duinstrate is die onreëlmatige duine ‘n sandbank vol kolkgate. Die vaal kameeldorings is ook nou in oorvloed. Die duineriet groei ook welig. Die vleilelies moes ook ‘n pragtige gesig gewees het voor die winter want daar is ‘n menige verdroogtes sigbaar. Hier groei ook ‘n duinganna wat nog mooi groen is. Ons stop by kameeldoringkamp vir middagete. Hierdie is nie meer een van die oornag kampe nie. Die langbeen en plataar boesmangras staan ruig. Die Tsammas wat lê soos klippe is nog ‘n teken dat dit ‘n goeie reënjaar was. Die tweede kamp is Rosyntjiebos en is 65 km vanaf Witgatkamp.
Onreëlmatige duine

Tsammas ...........net waar jy kyk!

Ons beweeg nou in ‘n savana wêreld met baie kameeldorings en swartbasbome. Die derde nag op die Nossob 4X4 roete oornag ons dan ook by Swartbaskamp. Vandag het ons geelhoutbome gesien. Die boesmans het ook in die koelte van hierdie bome, volstruiseierdoppe, gevul met water begrawe vir latere gebruik. By een van hierdie bome het die gidse vir ons gewys waar daar nog leë volstruiseierdoppe in ‘n mik bewaar word. Die trassiebos, wat van binne vrek soos die bos groter groei, en dan ‘n kraal vorm is ook volop op hierdie deel van die roete. By geleentheid het leeus diere in so ‘n kraal vasgekeer. Daar was ook heelwat Aroebome op die 51 km been van die roete.

'n Volstruiseier in die mik
van 'n geelhoutboom.

	Nadat ons weereens baie lekker in die stilte van die natuur gekamp het begin ons die laaste been van die roete soos gewoonlik weer 09:00. Ons eerste duin is sommer ‘n ou bielie en laat die 4x4’s brul. Nadat ons hierdie duin oor is gaan ons in ‘n gebied wat bekend staan as die panveld. Afgesien van die panne is dit ook oortrek van swartbas, swarthaak, rosyntjiebos en kameeldorings. Die duineriet wat baie ruig staan maak van hierdie gebied ‘n ware lushof. Die kniekie, blinkaar en langbeen boesmangras is alreeds droog, maar baie ruig wat weereens die getuies is daarvan dat dit verlede seisoen goed gereën het in die Kalahari. Verdere getuies is die baie tsammas en suurgras wat duine en duinstrate oortrek.
Verskeie grassoorte groei ruig hier.
	Die Kalahari is ook ryk aan voëllewe, van die klein baardmannetjies wat hul deurmekaar grasnessies in die swarthake bou tot die grootste vlieënde voël, die gompou, is daar baie ander wat aangepas is om in hierdie wildernisgebied te oorleef. So ook is daar jakkalse en volstruise wat kenmerkend is aan gebiede waar daar min is om van te oorleef.
'n Deurmekaar nes van die baardmannetjie in 'n swarthaak.

Die laaste skof van 50 km voordat die roete eindig, 60 km noord van die Nossob kamp is so gou verby want almal hou die omgewing dop vir waar die leeus skuil nadat ons hul vars spore in die tweespoorsandpad gesien het. Ongelukkig kon ons hulle nie kry nie, maar weereens het ons tot die besef gekom dat dit ‘n voorreg is om hierdie mooi deel van ons land te kan besoek.
	Sy het so stilweg kom water drink en weer agter 'n groot duin verdwyn.
Nadat ons afskeid geneem het van die gidse, wat weer moes terug na Twee Rivieren, het ons die 60 km met die toeristepad aangepak na Nossob. Omdat hierdie pad al langs en in die Nossob rivier loop, wat ook die grens tussen Suid Afrika en Botswana is, het ons rustig by die watergate aangery. Tussen die duine het ons baie gemsbokke, en elande gekry wat baie langer as die springbokke, blouwildebeeste en rooihartbeeste sonder water kan klaarkom. Laasgenoemde is oorheersend in die rivier waar water vir hierdie diere, wat in groot troppe voorkom, beskikbaar gemaak is by wyse van boorgate en damme. Van die gate het windpompe en ander weer sonpompe wat deur vriende van die Kgalagadi geskenk is.
	'n Gemsbok - koning van die Kalahari -

Ons was pas op die toeristepad of ons sien sommer twee van die rare groukatte wat in hierdie gebied voorkom wat rustig in en onder ‘n kameeldoring lê en sit. Gewoonlik sien jy hierdie katte slegs in die nag wanneer hulle jagmaak op muise, rotte, “sprinkanne in seisoen” en voëls. By Nossob kamp is daar verskeie waaierstertmeerkatte wat die kampterrein onder-tonnel het met ‘n netwerk van tonnels. Danksy Agfa is daar ook ‘n uitkykpunt wat van hout gebou is vanwaar diere by die watergat rustig bekyk kan word sonder dat hulle van jou teenwoordigheid bewus is. Hierdie uitkykpunt is ook verlig totdat die kragopwekker afgeskakel word. Bakoorjakkalse is gereelde besoekers aan hierdie watergat.

"n Waaierstertmeerkat in
die kampterrein op Nossob

Die Nossob en Auob riviere wat deur die park loop is beide fossiel riviere, wat alleenlik kortstondig vloei, gedurende ‘n baie goeie reënseisoen, wat in die geval van die Nossob een keer in 100 jaar gebeur. ‘n Deel van die Auob “vloei” na oorlewering so elke 11 jaar terwyl die hele rivier so 2 keer in ‘n eeu mag vloei.

Van Nossob is ons na Mata-Mata, die ruskamp is in die Auob rivier op die grens met Namibië. In die Kgalagadi word daar nie van afstand in kilometers gepraat nie maar in tyd. Die spoedgrens is 50 km per uur, van Nossob tot Mata-Mata neem 2.5 uur mits daar nie gestop word nie. Dit verg bitter baie deursettingsvermoë om nie te stop om die groot troppe wild te bewonder nie, so verdubbel die tyd.

Die Mata-Mata omgewing is ook die tuiste van die 8 kameelperde wat in 1990 vanuit Etosha in Namibië na hierdie gebied gebring is, hulle getalle het darem al vermeerder tot in die dertig. Hierdie langnekke is gewild in die omgewing van die Craig Lochart watergat.

Van die kameelperde wat hervestig is

‘n Ander bekende gesig in die Kgalagadi is die reuse neste van die versamelvoëls. Hierdie neste kan tot ‘n ton weeg en bied ‘n tuiste vir tot 300 van hierdie klein voëltjies. Die vele ander mooi voëls van die gebied soos die rooiborslaksman, kelkiewyn en korhaan maak dit ook ‘n paradys vir die voël-entoesias.

Die ablusiegeriewe by Twee Rivieren is nou onlangs opgradeer en die kampeerplekke by al drie die hoofkampe het nou kragpunte. Al hierdie rykdom en veraderinge maak dit moeilik vir die veldry, viertrek en natuur entoesias om tuis te bly.

As dit vir jou lewe is en persoonlik hierdie wildernisgebied wil gaan ervaar, kontak ons.